banner_top
Informacje ogólne o PKW
 
Change version

Poczatek operacji

 

W odpowiedzi na zaproszenie do udziału w Międzynarodowych Siłach Wspierania Bezpieczeństwa (International Security Assistance Force – ISAF) w Afganistanie 16 marca 2002 r. skierowano w rejon misji pierwszą grupę żołnierzy. W zakresie jej działania znalazło się przede wszystkim rozminowywanie terenu, ochrona lotniska w Kabulu, a także budowa infrastruktury drogowo–mostowej i innego zaplecza logistycznego, niezbędnego do działania międzynarodowych sił wojskowych. W sumie do udziału w operacji wydzielono siły liczące ok. 300 żołnierzy, wyznaczonych z:

- 1. Brzeskiej Brygady Saperów im. Tadeusza Kosciuszki z Brzegu;
- 10. Opolskiej Brygady Logistycznej im. Piotra Wysockiego z Opola;
- 4. Brodnickiego Pułku Chemicznego im. Ignacego Moscickiego z Brodnicy;
- Wojskowego Instytutu Higieny i Epidemiologii z Puław;
- jednostki specjalnej GROM;
- załogi okrętu „Kontradmirał Xawery Czernicki”.

Skład polskiego kontyngentu w Afganistanie (PKW Afganistan) został wkrótce zmodyfikowany i od połowy 2002 r. liczył ok. 120 żołnierzy. Zadania realizowane przez Polski Kontyngent Wojskowy do początku 2007 r. ograniczały się w zasadzie do typowych działań inżynieryjnych.

 

Sytuacja w Afganistanie

 

Operacja stabilizacyjna w Afganistanie stanowi dla Sił Zbrojnych RP jedno z największych wyzwań wojskowych ostatnich lat. Misja realizowana jest w warunkach, które pod względem kulturowym, cywilizacyjnym i klimatycznym całkowicie odbiegają od realiów europejskich.

Sytuacja wewnętrzna w Afganistanie jest wciaż niestabilna. Mimo znaczacych postępów w dziedzinie politycznej, poziom bezpieczeństwa prowincji afgańskich ciągle jest niezadowalajacy. W ciągu ostatniego roku nastąpiło wznowienie militarnej działalnosci talibów na południu i wschodzie Afganistanu oraz odzyskiwanie przez nich wpływów politycznych wsród ludnosci tych terenów. Odżyły wewnętrzne konflikty; na prowincji spada popularność prezydenta Hamida Karzaja. Coraz bardziej umacnia się władza lokalnych przywódców klanowych, często powiązanych z narkobiznesem.

Głównymi czynnikami generującymi zagrożenia zbrojne w Afganistanie pozostaja działania terrorystyczne talibów, radykalnej frakcji Hizb–i–Islami Gulbuddina Hekmatjara i nieliczne bojówki Al–Kaidy. Zagrożenia generują także organizacje przestępcze oraz tzw. „baronowie narkotykowi”. Na terenie Afganistanu działa ok. 1800 nielegalnych formacji zbrojnych, skupiających ponad 70 000 bojowników. Oprócz grup terrorystycznych, funkcjonują też „prywatne” armie tzw. „baronów narkotykowych” oraz regionalnych przywódców, które również podejmują działania antykoalicyjne. Należy podkreślić, że organizacje terrorystyczne są przygotowane do wykonywania ataków na terytorium całego państwa. Działalność poszczególnych ugrupowań zbrojnych w Afganistanie koncentruje się wzdłuż linii komunikacyjnych oraz kluczowych pozycji sił koalicyjnych i Afgańskich Sił Bezpieczeństwa.

 

Polski Kontyngent Wojskowy w składzie misji ISAF

 

Misja Międzynarodowych Sił Wspierania Bezpieczeństwa (ISAF) jest operacją stabilizacyjną, prowadzoną na podstawie rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ (nr 1386 z 20 grudnia 2001 r., nr 1510 z 13 października 2003 r., nr 1563 z 17 września 2004 r., nr 1623 z 13 września 2005 r. i nr 1707 z dnia 13 września 2006 r.) oraz porozumienia z Bonn z 5 grudnia 2001 r., dotyczącego tymczasowych ustaleń w sprawie odbudowy stałych instytucji rządowych w Afganistanie.
Wcześniejsze zmiany PKW liczyły ponad 1700 żołnierzy i pracowników wojska. Polacy współpracują z żołnierzami 48 innych państw. Siły ISAF liczą łącznie ponad 86 000 (październik 2013) żołnierzy i pracowników wojska. Obecnie w Afganistanie jest XV zmiana.

 

Podstawy prawne wyznaczenia żołnierzy do służby w misji ISAF

 

Polscy żołnierze działają w ramach misji ISAF na podstawie:
• ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o zasadach użycia lub pobytu SZ RP poza granicami państwa (Dz.U. nr 162, poz. 1117),
• postanowienia Prezydenta RP z dnia 20 listopada 2001 r. o użyciu Polskiego Kontyngentu Wojskowego w składzie Sił Sojuszniczych w Islamskim Państwie Afganistanu, Republice Tadżykistanu i Republice Uzbekistanu oraz na Morzu Arabskim i Oceanie Indyjskim (M.P. nr 42, poz. 674, z późn. zm.),
• postanowienia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 9 października 2007 r. o przedłużeniu okresu użycia Polskiego Kontyngentu Wojskowego w Islamskim Państwie Afganistanu (M.P. nr 72, poz. 774),
• ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. nr 179, poz. 1750, z późn. zm.),
• rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 maja 2004 r. w sprawie pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa (Dz.U. nr 140, poz. 1479, z późn. zm.),
• rozporzšdzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 czerwca 2004 r. w sprawie badań lekarskich żołnierzy zawodowych, skierowanych do służby poza granicami państwa oraz powracających do kraju po zakończeniu tej służby (Dz.U. nr 148, poz. 1557),
• rozporządzenia rady Ministrów z dnia 12 lutego 2002 r. w sprawie szczegółowych uprawnień i obowiązków żołnierzy niezawodowych pełniących służbę poza granicami państwa (Dz.U. nr 16, poz. 150 z późn. zm.)

   

Informacje ogólne

 

Od listopada 2008 roku zmieniła się organizacja PKW w Afganistanie. Powstały Polskie Siły Zadaniowe (Polish Task Force White Eagle), które jako jedna z Brygadowych Grup Bojowych w Dowództwie Regionalnym Wschód (Regional Command East) przejęły odpowiedzialność za prowincję Ghazni. 7 kwietnia 2012 r. w Afganistanie w prowincji Ghazni zakończył się proces rozmieszczania Polskich Sił Zadaniowych zgodnie w wcześniejszymi międzynarodowymi ustaleniami. Od tego dnia polscy żołnierze odpowiadają za północna część prowincji Ghazni. Strefa odpowiedzialności obejmuje dziewięć dystryktów: Nawor, Ajiristan, Rashidan, Jaghato, Waghez, Ghazni, Zanakhan, Khawja Omari, Koghani. Pozostałe dystrykty, czyli południowa część prowincji będzie pod kontrolą Amerykańskich Sił Zadaniowych. Wraz ze zmianą dyslokacji zakończył się proces przekazania dotychczasowych baz: Warrior, Aryana i Giro, które zostaną przejęte przez wojska amerykańskie. Sposób dowodzenia pozostaje bez zmian, nadal wszystkie siły Sojuszu będą podlegać natowskiemu dowództwu operacji. 

Polskie Siły Zadaniowe we wrześniu 2010 roku wsparł amerykański batalion piechoty. Pozwala to na skuteczniejsze prowadzenie operacji w prowincji Ghazni. Amerykańska Batalionowa Grupa Bojowa stanowi trzeci pododdział, obok Zgrupowań Bojowych Alfa i Bravo, podlegający bezpośrednio pod dowódcę Polskich Sił Zadaniowych.

 

Zadania 

 

Żołnierze XI zmiany Polskich Sił Zadaniowych w Islamskiej Republice Afganistanu realizowali misję o charakterze stabilizacyjnym i doradczo - szkoleniowym dla utrzymania bezpieczeństwa i stabilizacji w rejonie odpowiedzialności, pomocy w odbudowie Afganistanu i wspierania afgańskich władz i lokalnej administracji poprzez realizację programów rozwojowych i odbudowę infrastruktury cywilnej. Ponadto do szczegółowych zadań żołnierzy należało szkolenie Afgańskich Sił Bezpieczeństwa oraz udzielanie niezbędnej pomocy dla mieszkańców prowincji w zakresie zabezpieczenia podstawowych potrzeb życiowych.

  

XII zmiana Polskiego Kontyngentu Wojskowego w Islamskiej Republice Afganistanu pod dowództwem generała brygady Andrzeja Tuza od 24 października 2012 roku do 7 maja 2013 roku realizowała misję o charakterze szkoleniowo-stabilizacyjnym z celem odbudowy struktur władz afgańskich, instytucji państwa, zwłaszcza Afgańskich Sił Bezpieczeństwa do poziomu umożliwiającego im przejęcie pełnej odpowiedzialności za północną część prowincji Ghazni.

  

Zmiana charakteru misji, zapoczątkowana przez XII zmianę zakładała stopniowe przechodzenie od działań szkoleniowo–stabilizacyjnych do doradczo–wspierających. W ramach wsparcia wysiłków władz prowincji i Sił Bezpieczeństwa, żołnierze XIII zmiany zapewniali swobodę i bezpieczeństwo komunikacji na drodze „Highway One” – głównym szlaku łączącym Kabul z Kandaharem, na odcinku przebiegającym przez rejon odpowiedzialności kontyngentu. Pozostalai też gotowi do wsparcia afgańskich żołnierzy i policjantów w zakresie wsparcia powietrznego, rozpoznania, medycznego, artyleryjskiego i logistycznego. Nasi żołnierze pozostawali też w ciągłej gotowości do wsparcia bojowego Afgańskich Sił Bezpieczeństwa gdyby zaszła taka potrzeba. Bez zmian w stosunku do XII zmiany pozostały zadania dla Zgrupowania Wojsk Specjalnych. Oznaczało to, że gros zadań związanych z zapewnieniem bezpieczeństwa w rejonie odpowiedzialności przejmowały Afgańskie Siły Bezpieczeństwa.

   

Główne zadania liczącej blisko 1000 osób XV zmiany PKW w Afganistanie:

- doradzanie i wspieranie Afgańskich Sił Bezpieczeństwa,
- wsparcie władz lokalnych w zapewnieniu bezpieczeństwa i porządku publicznego w prowincji Ghazni,
- kontynuowanie przemieszczenia sił i środków, będących na wyposażeniu polskiego kontyngentu w Afganistanie do kraju.

 

Ubezpieczenie żołnierzy

 

Świadczenia odszkodowawcze, oprócz wynikających z resortowych przepisów o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, wynoszą:
• z tytułu śmierci – 250 000 zł,
• z tytułu uszczerbku na zdrowiu w wyniku nieszczęśliwego wypadku – 1500 zł za każdy 1% stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu. 
 

 

DOWÓDZTWO KOMPOZYTOWE

 

Dowództwo i sztab operacji ISAF tworzy tzw. dowództwo kompozytowe. Obsadzane jest ono rotacyjnie przez poszczególne dowództwa komponentów lądowych NATO (ang. LCC – Land Command Component) i uzupełniane żołnierzami z wszystkich państw bioršcych udział w operacji. Rotacja żołnierzy dowództwa i sztabu misji ISAF następuje co sześć, dziewięć lub dwanaście miesięcy służby i jest zależna od zajmowanego stanowiska.